ضرورت ایمن سازی ساختمان ها و نظارت جدی در ساخت و سازها

 با توجه به اینکه ایران از منظر بلایای طبیعی کشوری حادثه خیز است، مقاوم سازی سازه های ساختمانی دغدغه کارشناسان مسکن سازی در طول سال های گذشته مطرح بوده و هست. 

چهارمحال و بختیاری دارای 30 گسل اصلی و فرعی است و بر روی چین خوردگی زاگرس مرکزی قرار دارد که بخش ابتدایی گسل زاگرس در این استان است که از لحاظ وقوع بلایای طبیعی به غیر از حوادث انسانی ضرورت ایمن سازی شهرها و ساختمان ها را در استان دوچندان کرده است. 

به استناد گزارش‌ های رسمی سازمان پزشکی قانونی، سالانه هزاران نفر از مردم ایران در ساختمان ها قربانی حوادث تلخی چون سوختگی ناشی از حریق و انفجار، برق گرفتگی، گاز گرفتگی، سقوط، آسانسور می شوند. 

بروز حادثه ساختمان پلاسکو تلنگری برای مردم و بخصوص مسئولان است که قبل و هنگام بروز حوادث و سوانح از تمام ظرفیت ها و امکانات برای مقابله با بحران و آسیب بهره گیرند. 

رئیس سازمان نظام مهندسی چهارمحال و بختیاری گفت: حادثه پلاسکو زنگ خطری برای دولتمردان در راستای ایمن سازی ساختمان هاست که مردم بدانند هر ساختمان و ابنیه ای عمر مفیدی دارد. 

سیامک مشرف در گفت وگو با گزارشگر ایرنا با بیان اینکه هر قطعه از ساختمان دارای عمر مفیدی است که بر مبنای نوع مصالح، تاسیسات برقی، مکانیکی تعریف شده است، اظهار کرد: ساختمان هایی در کشور هست که عمر آنها به چند صد سال می رسد که آنها تاریخی بوده و قابل بهره برداری نیستند. 

وی ادامه داد: سازمان نظام مهندسی کشور مباحثی راجع به مقررات ملی ساختمان دارد که در ساختمان سازی باید از آن بهره گیری کرد، از جمله مبحث 22 این مقررات در خصوص مرمت و نگهداری ساختمان ها و تاسیسات استفاده شده در ساختمان اشاره دارد. 

مشرف تصریح کرد: کشورهایی که از لحاظ فنی و قوانین مربوطه صنعت ساختمان پیشرفته تر هستند بودجه ای سالانه برای بازرسی های فنی دوره ای متناوب از ساختمان ها برای بررسی و ارائه گزارش به مسئولان ارشد تخصیص می دهند. 

رئیس سازمان نظام مهندسی چهارمحال و بختیاری گفت: مسئولان ارشد در کشور باید کمیته ای از کارشناسان متخصص و کاردان برای بازرسی های دوره ای از ساختمان ها در کشور برای بررسی عمرمفید و مشکلات آنان تشکیل دهند و علاوه برآن گزارش این کمیته باید اهرم بازدارنده داشته باشد. 

مشرف افزود: سازمان نظام مهندسی کشور با دارابودن 400 هزار نفر مهندس و کارشناس در بخش های مختلف آمادگی دارد در بازرسی های دوره ای متناوب در هفت رشته تخصصی خود در امر شهرسازی و ساختمان سازی خدماتی به مردم و مسئولان ارائه دهند تا از دیگر حوادث پیشگیری کند. 

وی با بیان اینکه زلزله از مهمترین حوادثی است که چهارمحال و بختیاری را تهدید می کند، گفت: باید در امر ساختمان سازی از کارشناسان با تجربه و کاردان استفاده شود. 

وی تاکید کرد: زمان سنتی سازی ساختمان و بکارگیری نوع مصالح غیراستاندارد تمام شده است و باید پذیرفت که در امر ساختمان سازی باید از کارشناسان هر رشته تخصصی و مهندسان ناظر استفاده کرد. 

رئیس سازمان نظام مهندسی چهارمحال و بختیاری گفت: در کشور ایران عمر ساختمان به طور متوسط 20 تا 30 سال است و در کشورهایی نظیر ژاپن و آمریکا که دانش و علم روز استفاده شده است متوسط عمر ساختمان ها 50 سال است. 

مشرف با بیان اینکه باید با صرفه جویی در منابع ملی هر ساله عمر مفید ساختمان ها را افزایش داد، تصریح کرد: در شهرکرد در ساختمان های بالای 5 طبقه اگر حادثه ای نظیر آتش سوزی پیش آید، آتش نشانی هیچ گونه امکانات و دستگاه خدمات رسانی ندارد.

وی ادامه داد: باید مسئولان شهری تجهیزات آتش نشانی و امدادی را به روز و ارتقا دهند. 

وی گفت: باید قبول کرد که مشکلات و حوادثی در کنار و نزدیکی شهرها و ساختمان های ما هستند که باید به صورت علمی با آنها برخورد کرد. 

مشرف گفت: یکی از ابزارهای مهم در امن سازی شهرها و ساختمان ها ارتقای آگاهی مردم و فرهنگ سازی آنان در استفاده از مصالح مرغوب و استفاده از کارشناسان در تمامی مراحل ساخت و سازهاست. 

به گفته وی، نوسازی و بهسازی بافت فرسوده در شهرها در صورتی که مسائل تاریخی در آنها وجود نداشته باشد در راستای ایمن سازی شهرها و ساختمان ها ضرورت دارد. 

رئیس اداره نظام مهندسی و کنترل ساختمان و فن آوری های نوین ساخت اداره کل راه و شهرسازی چهارمحال و بختیاری نیز گفت: ایران با موقعیت خاص جغرافیایی و قرارگیری بر روی گسل ها و کمربند های فعال لرزه ای بعنوان یک کشور در معرض زلزله و تهدیدات طبیعی و البته قابل کنترل قرار دارد.

مجید نیکخو در گفت وگو با گزارشگر ایرنا اظهار کرد: بیش از نیمی از مساحت کشور با خطر نسبی متوسط و بالای زلزله روبه رو بوده و ساختمان های غیر ایمن با خسارات احتمالی و جدی مالی و جانی تهدید می شوند. 

وی افزود: تشکیلات مدیریت بحران در حوادث و سوانح طبیعی و غیرطبیعی در کشور وجود دارد ولی تجربه کافی برای کاهش خسارت ناشی از حوادث و مدیریت یکپارچه بعد از آن وجود ندارد.

به گفته وی، مبحث 21 مقررات ملی ساختمان شاخص های آسیب پذیری در ساختمان ها و بهسازی لرزه ای آنها و همچنین مبحث 22 این مقررات به عنوان یک راهبرد کلان در تعمیر و نگهداری ساختمان ها باید مورد توجه جدی و راهبردی تمامی متولیان امر مسکن قرار گیرد.

وی گفت: ایمن سازی و مقاوم سازی مدارس، ساختمان های تجاری، اداری، مسکونی و بیمارستان ها و ساختمانهایی که بنحوی در مدیریت بحران در حوادث نقش تعیین کننده دارند، در سطح کشور ضروری و اجتناب ناپذیر است.

نیکخو ادامه داد: فرسوده و قدیمی بودن شبکه های آب و فاضلاب و خطرات ناشی از آسیب به خطوط لوله های گاز بعد از حوادث طبیعی بخصوص در کلان شهرها خطر مهمی برای مناطق مسکونی محسوب می شود. 

به گفته وی، طی یک برنامه میان مدت از سوی دولت با اجرایی نمودن بهسازی لرزه ای ساختمانهای آسیب پذیر و توجه به راهبردهای کلان آموزشی در جهت فرهنگ سازی برای مردم می تواند در امر ایمن سازی ساختمانها اقدامات اساسی انجام داده و گام های بلندی در جهت کاهش تلفات انسانی و خسارات شدید مالی برداشت. 

وی با بیان اینکه چالش هایی در ساخت و ساز مسکن وجود دارد، ادامه داد: بعنوان یک چالش بزرگ در اکثر نقاط کشور مالکان، نقشه های اجرایی غیرمصوب و مغایر با ضوابط معماری و شهرسازی را که خارج از کنترل های لازم بر مبنای مقررات ملی ساختمان و ضوابط طراحی توسط سازمانهای نظام مهندسی است را وارد مرحله اجرا می کنند که تبعات جبران ناپذیری را اعم از غیر ایمن بودن ساختمان ها از یک سو و عدم امکان تبیین زیرساخت های شهری از سوی دیگر برجا خواهد گذاشت.

نیکخو ادامه داد: نکته مهم و چالش برانگیز دیگر هماهنگ نبودن دستگاه های متولی امر مسکن و وجود متولیان متعدد با قوانین و راهبردهای مختلف است.

رئیس اداره نظام مهندسی و کنترل ساختمان و فن آوری های نوین ساخت اداره کل راه و شهرسازی چهارمحال و بختیاری ادامه داد: این امر باعث شده ضوابط شهرسازی و مقررات ملی نقض و ساختارهای شهری به هم خورده و ساختمانی که باید عمر مفید آن بر مبنای سطوح خطر 50 سال باشد عمر خارج از ضوابط استانداردش به کمتر از 20 سال کاهش پیدا کند.

نیکخو ادامه داد: به واسطه ماده 35 قانون نظام مهندسی و کنترل ساختمان، از سال 91 کلیه ساخت و سازهای شهری و روستایی توسط وزارت راه و شهرسازی به صورت جدی کنترل و رصد می شود که شرط موفقیت در کنترلها همکاری کلیه دستگاه های متولی به خصوص شهرداری ها براساس وظایف محوله قانونی است.

وی تصریح کرد: رعایت ویرایش چهارم استاندارد 2800 برای طراحی ساختمان ها از نیمه دوم سال 94 اجباری شده و طراحی ساختمان ها باید مطابق با آن انجام شود. 

وی ادامه داد: هماهنگی دستگاههای متولی و تعهد اخلاقی و علمی مهندسان در امر ایمن سازی شهرها و ساختمان ها اولین و مهمترین گام در این موضوع است. 

نیکخو تصریح کرد: استانداردهای طراحی ساختمان ها و آئین نامه های موجود در ایران همواره به روز رسانی می شود و مهندسان باید در جهت رعایت اخلاق حرفه ای نسبت به نظارت کامل و مستمر ساختمان های تحت نظارت خود اقدام نمایند.

وی با بیان اینکه نظر به چالش های جدی موجود ضوابط معماری و شهرسازی و طرح های تفضیلی و جامع شهری باید در کوتاه ترین زمان و با توجه شرایط موجود کشور کارشناسی و به روز رسانی شود، ادامه داد: توجه به ایمن سازی و بهسازی لرزه ای ساختمان های آسیب پذیر و رعایت ضوابط شهرسازی و معماری و مقررات ملی ساختمان در ساختمان های جدید الاحداث بعنوان یک راهبرد در امر ساخت و ساز باید برای مردم فرهنگ سازی شود.

مدیرعامل سازمان آتش نشانی و خدمات ایمنی شهرداری شهرکرد پیش از این در گفت وگو با خبرنگار ایرنا از نبود امکانات و تجهیزات پیشرفته شامل، بالابر و نردبان امداد و نجات در آتش نشانی شهرکرد خبر داده بود. 

مجید علیپور اظهار کرد: در حال حاضر بخش عمده ای از بافت شهری شهرکرد آپارتمان سازی چند مرتبه با ارتفاع بیش از 30 متر است و تجهیزات آتش نشانی شهرکرد به خاطر مجهز نبودن به تجهیزات مدرن اطفای حریق جوابگوی خطرات احتمالی ساختمان های بلند شهر نیست. 

وی تصریح کرد: هم اکنون ایستگاه های آتش نشانی شهرکرد 15 دستگاه خودروی آتش نشانی معمولی دارد. 

مدیرعامل سازمان آتش نشانی و خدمات ایمنی شهرکرد توضیح داد: با برآورد انجام شده برای تامین و تجهیز ایستگاه های آتش نشانی مرکز استان نیاز به 60 میلیارد ریال اعتبار ملی است. 

وی تعداد نیروی آتش نشانی در سطح شهرکرد را حدود 55 نفر ذکر کرد و افزود: با توجه به افزایش و توسعه شهر این تعداد نیرو در آینده جوابگو نخواهد بود. 

مدیرکل راه و شهرسازی استان نیز گفت: هم اینک حدود یکهزار و 92 هکتار بافت فرسوده و ناکارآمد شهری در 18 شهر استان شناسایی و در کمیسیون ماده 5 شهرداری ها به تصویب رسیده است. 

قاسم قاسمی اظهار کرد: در دولت یازدهم با فعال شدن ستاد بازآفرینی پایدار شهری و مشارکت بهتر مردم در چهارمحال و بختیاری، با پرداخت تسهیلات در راستای نوسازی و بهسازی بافت فرسوده، احیای بافت های فرسوده در استان شتاب گرفته است. 

به گفته وی، سال گذشته 320 فقره تسهیلات بازسازی و نوسازی واحدهای مسکونی در محله های فرسوده شهری استان پرداخت شد و امسال نیز 600 فقره تسهیلات پرداخت می شود. 


منبع: ایرنا