قدرت اندک وام مسکن در تامين هزينه خريد خانه

اگرچه در يکي دو سال گذشته وزارت راه و شهرسازي تلاش کرده راه‌هاي متعددي براي خريد آسان مسکن پيش روي متقاضيان قراردهد اما با وجود اين همچنان استفاده از وام‌هاي خريد مسکن بهترين گزينه براي خانه‌دار شدن بيش از 50 درصد خريداران است.
در ميان وام‌هاي مختلفي که از سوي بانک‌ها به متقاضيان خريد مسکن اعطا مي‌شود، بالاترين رقم اعطايي مربوط به صندوق پس‌انداز مسکن يکم است که براساس آن هر کدام از زوجين تهراني مي‌توانند رقمي حدود 80 ميليون تومان از بانک تسهيلات دريافت کنند. البته براساس آيين‌نامه اجرايي صندوق پس‌انداز مسکن يکم علاوه بر تهراني‌ها که وام 80 ميليون توماني دريافت مي‌کنند، ساکنان شهرهاي بزرگ بالاي 200هزار نفر، وام 60 ميليون توماني و متقاضيان شهرهاي کمتراز 200هزار نفر وام 40ميليون توماني دريافت مي‌کنند. حال سوال اين است که اين تسهيلات چه ميزان از هزينه يک واحد مسکوني را در تهران و ساير شهرستان‌ها پوشش مي‌دهد؟
در اين ميان بايد به اين موضوع نيز توجه شود که براساس آخرين آمار منتشر شده از سوي سامانه املاک و مستغلات، حجم معاملات در تهران افزايشي و در کل کشور کاهشي بوده که يکي از دلايل آن قدرت خريد و پس‌انداز تهراني‌ها در پرداخت اقساط تسهيلات خريد مسکن است در واقع با وجود آنکه با وام 80 ميليون توماني تنها مي‌توان 19متر از زير بناي يک واحد مسکوني را خريداري کرد اما با توجه به آنکه دستمزدها در تهران نسبت به ساير شهرستان‌ها بالاتر است مردم راحت‌تر مي‌توانند از اين تسهيلات استفاده کنند.
با توجه به اهميت قدرت پوشش‌دهي تسهيلات مسکن در تهران و شهرستان‌ها و تاثيرآن در افزايش حجم معاملات ميان پايتخت و کل کشور، اين روزنامه گزارشي تحليلي از ميزان پوشش‌دهي تسهيلات صندوق پس‌انداز مسکن يکم را براي تهران، شهرهاي بزرگ و کوچک آماده کرده است که براساس آن ساکنان شهرهاي کوچک با تسهيلات ارائه شده از سوي بانک مسکن قادر به خريد متراژ بيشتري هستند اما به علت دستمزد و حقوق‌هاي پايين در اين شهرها و غيرفعال بودن بازار شهرستان‌ها حجم معاملات در اين شهرها به کندي افزايش مي‌يابد.
 سهم تسهيلات 80 ميليون توماني
از اين نوع تسهيلات تنها ساکنان تهران مي‌توانند استفاده کنند براساس آخرين آمار منتشر شده از سوي بانک مرکزي در تير ماه قيمت متوسط هر متر مربع واحد مسکوني در شهر تهران 41.7ميليون ريال بوده که با توجه به اين وام حدود 19متر مربع از يک واحد را مي‌توان خريداري کرد. درحالي که يک واحد 75متري يک واحد مسکوني متوسط محسوب مي‌شود، اين تسهيلات حدود يک چهارم از قيمت يک واحد را پوشش مي‌دهد.
 سهم تسهيلات60 ميليون توماني
با توجه به آنکه مراجع رسمي اعلام آمار مربوط به قيمت مسکن، آماري را درباره قيمت متوسط هر مترمربع واحد مسکوني ساير شهرها منتشر نمي‌کنند، اين روزنامه  با استفاده از داده‌هاي سايت رسمي ايران فايل و انتخاب تصادفي از ميان فايل‌هاي ارائه شده براي خريد واحدهاي مسکوني، قيمت متوسط هر مترمربع را در شهرستان‌ها محاسبه کرده است.
يافته‌هاي ميداني از متوسط قيمت در شهر مشهد با فايل‌هاي(هر مترمربع 2ميليون و 800هزار تومان، 4ميليون، يک ميليون و 100هزار تومان، 5 ميليون و600 هزار تومان و 2ميليون و 300هزار تومان) نشان مي‌دهد که قيمت متوسط هر متر مربع واحد مسکوني در اين شهر 3ميليون و 160هزار تومان است و براساس محاسبات، وام 60 ميليون توماني تنها هزينه خريد 18مترمربع از زيربناي يک واحد مسکوني را پوشش مي‌دهد.
در شهر اصفهان که در بسياري از آمار منتشر شده از سال 84 تا نيمه اول سال 94 گران‌ترين بازار ملک پس از تهران محسوب مي‌شود، پنج فايل (يک ميليون و 300هزار تومان، 7ميليون تومان، ‌2ميليون و 240هزار تومان، 3ميليون و 900هزار تومان، 2ميليون و 50 هزار تومان) به طور تصادفي انتخاب شد. بر همين اساس قيمت متوسط هر مترمربع واحد مسکوني در اين شهر 3ميليون و 298هزار تومان مي‌شود که با يک حساب سرانگشتي مشخص مي‌شود که اين وام مي‌تواند هزينه حدود 18متر از زيربناي يک واحد مسکوني را تامين کند.
در تحقيقات ميداني متوسط قيمت هر مترمربع با در نظرگرفتن 5 فايل تصادفي از فايل‌هاي منتشر شده در سايت ايران فايل(يک ميليون و 780هزار تومان، 2ميليون و 300هزارتومان، 4ميليون و 600 هزارتومان، 2ميليون و 900هزار تومان و يک ميليون و 100هزار تومان) قيمت متوسط هر مترمربع واحد مسکوني در شهر تبريز حدود 2ميليون و 536 هزار تومان مي‌شود که بر همين اساس با اين وام خريد 23متر از زيربناي يک واحد مسکوني امکان‌پذير است.
اهواز از ديگر شهرهاي بزرگ کشور است که با بررسي فايل‌هاي فروش مسکن در اين شهر(2ميليون و 400هزار تومان، يک ميليون و 500 هزار تومان، 4ميليون تومان، 2ميليون تومان، 3 ميليون و 750هزار تومان) مشخص مي‌شود که قيمت متوسط هر مترمربع واحد مسکوني در اين شهر 2ميليون و 330هزار تومان است و وام 60 ميليون توماني مي‌تواند هزينه 25 متر از يک خانه را پوشش دهد.
زاهدان، شهري در جنوب شرقي کشور از شهرهاي بزرگ با جمعيت بالاي200هزار نفر است که فايل‌هاي ارائه شده براي خريد واحد مسکوني در اين شهر بسيار کمتر از ساير شهرهاست و تنها سه فايل براي فروش وجود دارد (يک ميليون تومان، يک ميليون و 700هزار تومان و 4ميليون تومان) که بر همين اساس قيمت متوسط هر مترمربع حدود 2ميليون و 233هزار تومان مي‌شود و متقاضي خريد مسکن با استفاده از اين وام مي‌توان حدود 27مترمربع از يک واحد مسکوني را خريداري کند.
 سهم تسهيلات 40 ميليون توماني
ارزيابي فايل‌هاي خريد و فروش 5 شهربزرگ کشور نشان داد که وام 60 ميليون توماني صندوق پس‌انداز مسکن يکم هزينه‌يي ميان 18تا 27مترمربع از يک واحد مسکوني را تامين مي‌کند. اما براي شهرهاي کوچک که تسهيلات 40ميليون توماني پرداخت مي‌شود اين وام چه ميزان از متراژ يک خانه را تامين مي‌کند؟
شهر بجنورد يکي از شهرهاي خراسان شمالي است که کمتر از 200هزار نفر جمعيت دارد و در زمره شهرهاي کوچک محسوب مي‌شود. نگاهي به فايل‌هاي خريد و فروش ارائه شده در سايت رسمي ايران فايل(يک ميليون و 850هزارتومان، يک ميليون و 570 هزارتومان، 2ميليون تومان، 2ميليون تومان و يک ميليون و 170هزارتومان) نشان مي‌دهد که قيمت متوسط هر مترمربع زيربناي مسکوني يک ميليون و 718هزارتومان است و با اين وام مي‌توان 23مترمربع از زيربناي يک واحد مسکوني را خريداري کرد.
شهر مراغه واقع درآذربايجان شرقي و يکي از شهرهاي کم جمعيت کشور است. مراجعه به فايل‌هاي خريد و فروش مسکن در اين شهر گواه آن است که متوسط اين فايل‌ها (يک ميليون تومان، يک ميليون و 400 هزارتومان، يک ميليون و 200هزارتومان، يک ميليون و 100هزار تومان و 950هزارتومان) حدود يک ميليون و 130هزار تومان است که تسهيلات 40ميليون توماني 35متر از يک واحد را مي‌توان خريداري کرد.
 براساس فايل‌هاي انتخابي  از ميان فايل‌هاي ارائه شده، سايت ايران فايل(2ميليون و 930هزارتومان، يک ميليون و 800 هزارتومان، ‌3ميليون تومان، 2ميليون تومان و 2ميليون و 55 هزارتومان) قيمت متوسط هر مترمربع واحد مسکوني در بوشهر 2ميليون و 400هزار تومان مي‌شود و بر همين اساس هزينه 16 متر از يک واحد مسکوني را مي‌توان با اين وام پوشش داد.
فايل‌هاي ارائه شده براي شهر سمنان(يک ميليون و 100هزار تومان، 800 هزارتومان، ‌2ميليون تومان، يک ميليون و 400هزار تومان، يک ميليون و 350هزارتومان) حاکي از آن است که قيمت متوسط هر مترمربع واحد مسکوني در اين شهر يک ميليون و 330هزار تومان است و تسهيلات صندوق پس‌انداز مسکن يکم هزينه 30متر يک واحد آپارتماني را تامين مي‌کند. شهر بيرجند در خراسان جنوبي نيز ازجمله شهرهاي کوچک کشور از لحاظ جمعيتي محسوب مي‌شود.
مراجعه به فايل‌هاي ارائه شده در اين سايت براي خريد و فروش مسکن (يک ميليون و 600 هزارتومان، يک ميليون و500 هزارتومان، يک ميليون و 300هزارتومان، 2ميليون و 200هزارتومان و يک ميليون و 200هزارتومان) نشان مي‌دهد که قيمت هر متر مربع واحد مسکوني در اين شهر يک ميليون و 560 هزار تومان است که يک بيرجندي مي‌تواند با بهره‌گيري از تسهيلات 40ميليوني 25متر از يک آپارتمان را خريداري کند.
 ميزان پوشش‌دهي از محل اوراق حق‌تقدم
علاوه بر تسهيلات صندوق پس‌انداز مسکن يکم که بالاترين رقم را در ميان وام‌هاي خريد مسکن دارد، تسهيلات خريد مسکن از محل اوراق گواهي حق‌تقدم هم ازسال 84 تا 94 تغييراتي داشته است که در جدول زير ميزان پوشش‌دهي وام دربازه 10ساله در نقاط شهري کشور مشخص شده است.