آيا پرداخت تسهيلات صندوق پس انداز مسکن يکم بازار خريد و فروش ملک را تکان مي دهد؟

يک سال از سپرده‌گذاري افراد براي دريافت تسهيلات صندوق پس‌انداز مسکن يکم مي‌گذرد و اکنون زمان ورود اين وام‌ها به بازار مسکن فرا رسيده است، اما سوال اينجاست که آيا اين تسهيلات مي‌تواند سبب ايجاد رونق در بازار مسکن شود؟

در اين رابطه با محمدحسن مرادي مدير طرح و برنامه بانک مسکن، فردين يزداني نويسنده طرح جامع مسکن، ايرج رهبر عضو هيات مديره کانون سراسري انبوه‌سازان، ابوالحسن ميرعمادي و احمدرضا سرحدي کارشناسان بازار مسکن به گفت‌وگو پرداختيم.

بانک مسکن توان پرداخت تسهيلات به 100 هزار نفر در سال را دارد

محمدحسن مرادي گفت: اين وام‌هاي 80 ميليون توماني که عرضه آنها آغاز شده است، از کمترين نرخ سود تسهيلات در شبکه بانکي، برخوردار است.

او افزود: بر خلاف ايرادي که در رابطه با منابع محدود بانک مسکن براي پرداخت تعداد بيشتري از اين وام‌ها گرفته مي‌شود، مي‌توانم بگويم که بانک مسکن اين آمادگي را دارد تا سالانه به 100 هزار نفر تسهيلات پرداخت کند، اما از 18 خردادماه سال 1394 تا 18خردادماه امسال شاهد اين بوديم که نهايتاً 50 هزار نفر از اين تسهيلات استقبال کرده‌اند.

او در ادامه بيان کرد: همانطور که شاهديم بانک مسکن در ماه‌هاي اخير به منظور جذب افراد بيشتري براي گرفتن اين تسهيلات اقداماتي انجام داده است و با توجه به اينکه حجم بالاتري از اين تسهيلات را در نظر گرفته بوديم، اما عملاً استقبال خوبي براي دريافت اين تسهيلات از سوي جامعه اتفاق نيفتاد که به نظر دليل آن، عدم استطاعت افراد براي پرداخت اقساط اين تسهيلات است.

برطرف شدن نياز گروه‌هاي متوسط جامعه

فردين يزداني در رابطه با اين وام‌هاي 80 ميليون توماني گفت: حقيقت اين است که سياست‌هاي اعتباري و اقدامات دولت مانند پرداخت وام‌هاي 80‌ميليوني، 160‌ميليوني و انواع و اقسام وام‌هايي که تزريق کردند اگر با اين هدف برنامه‌ريزي شده باشد که نياز افراد به مسکن را برطرف کند، بسيار مفيد خواهد بود و مي‌تواند تا حدي باعث رشد توليد شود، ضمن اينکه نياز گروه‌هاي متوسط را برطرف کند و عرضه و تقاضا را به تعادل برساند.

او افزود: البته اينکه رونقي مانند سال 1386 داشته باشيم مفيد نيست، زيرا اين موضوع در بلندمدت نه براي مسکن مفيد است و نه براي اقتصاد ملي. اما در حدي که نياز اجتماعي را برطرف کند اين اقدامات دولت مي‌تواند در رده‌هاي متوسط جامعه اثربخش باشد. يعني عرضه وام‌هاي 80‌ميليوني مسکن که حدود يک سال از ثبت‌نام آنها گذشته است مي‌تواند نياز گروه‌هاي متوسط را برطرف کند و توانمندسازي آنها باعث مي‌شود که در حد نياز مسکن مورد نياز خود را خريداري کنند.

تعداد وام‌ها جوابگوي نياز سالانه مسکن نيست

ايرج رهبر، عضو هيات مديره کانون سراسري انبوه‌سازان به اقتصادنيوز گفت: يکي از مسايلي که اين روزها مي‌تواند وضعيت بازار مسکن را بهبود بخشد، تحريک تقاضا و خريد است که با بالا بردن قدرت خريد مردم اين مساله صورت مي‌‌گيرد. اخيراً تسهيلات مختلفي را اعلام کرده‌اند که يکي از آنها همين وام‌هاي 80 ميليون توماني است که اکنون وارد بازار مسکن مي‌شود اما به دليل منابع محدود بانک‌ها اين تسهيلات در سطح گسترده نمي‌تواند اثرگذار باشد، البته اين وام‌ها مي‌توانست مانند مسکني عمل کند و در کوتاه‌مدت سبب تحريک بازار و تقاضا شود، اما اين در صورتي بود که بانک مي‌توانست جوابگوي تمامي متقاضيان اين تسهيلات باشد، اما متاسفانه مسوولين بارها اعلام کرده‌اند که بانک‌هاي ما به اين اندازه منابع ندارند.

او گفت: درخواست اين تسهيلات از يک سال گذشته شروع شده و در طول اين يک سال 47 هزار وام با ميانگين 27 ميليون تومان سپرده‌گذاري شده است، به همين دليل از نظر تعداد، در مقابل تقاضايي که در سال، بين يک ميليون تا يک ميليون و 500 هزار واحد وجود دارد کم است و همچنين به تدريج وارد شدن اين 47 هزار وام در طول يک سال آينده، باعث مي‌شود که تاثير چنداني در سيستم خريد و فروش و تحول خروج از رکود مسکن ايجاد نکند اما به هر حال اين يک حرکت از سوي دولت است و اکنون نيز انجام شده، بنابراين اگر مراحل بعدي و تسهيلات بعدي که طرح‌هاي مختلف آن را بانک اعلام کرده بود عملياتي کنند به هر حال تاثيري بر بازار خواهد گذاشت، اما در حال حاضر نمي‌توان انتظار داشت که اين تغيير و تحول سريعاً بر بازار مسکن اثر بگذارد.

تسهيلات با نرخ سود دو رقمي بي‌تاثير در رونق بازار

ابوالحسن ميرعمادي گفت: به هر حال اين تسهيلات اثراتي بسيار جزيي در بازار ايجاد خواهد کرد، اما با توجه به محاسبات انجام شده، دريافتيم که وام‌هاي مسکني که نرخ سودشان دو رقمي است، بازپرداخت بسياري سنگيني براي مردم دارد و مردم توان پرداخت اقساط آن را ندارند.

او افزود: افرادي که اولين ثبت‌نام‌کننده براي اين وام‌ها هستند و در همين روزهاي ابتدايي وام خود را دريافت مي‌کنند، افراد شاغل هستند، اما اکنون وضعيت کار در جامعه ما خراب است و اگر رونقي در کار بود، اين وام‌ها تاثير بيشتري در بازار ايجاد مي‌کرد. زيرا تمامي اين عوامل مانند زنجيره‌اي به يکديگر وصل است، اما اکنون اعتمادي به کارها نيست و تنها آن دسته از افراد که کاري دولتي دارند مي‌توانند اطمينان داشته باشند که مي‌توانند اين وام را دريافت و اقساط آن را پرداخت کنند، اما در بازار کار عمومي اکنون هيچ اعتمادي به درآمدها نيست تا بتوانند مطمئن باشند که در طول 12 سال مي‌توانند اقساط را پرداخت کنند.

ايجاد رونقي نسبي در بازار مسکن

احمدرضا سرحدي درباره اين وام‌هاي 80 ميليون توماني و اثرات آن بر بازار مسکن گفت: مطمئناً اين وام‌ها اثرات جزئي در بازار ايجاد خواهد کرد، زيرا آن دسته از افرادي که در اين يک سال سپرده‌گذاري کرده‌اند به طور حتم برنامه‌اي داشته‌اند اما تعداد اين وام‌ها کم است و همچنين بازپرداخت اين وام‌ها براي وام‌گيرنده‌ها مشکل است و همين مشکلات در پرداخت اقساط آنها ممکن است که اين تسهيلات را از مسير اصلي خارج کند، اما اگر همه چيز سر جاي خودش باشد و وام‌ها نيز به دست مصرف‌کننده واقعي برسد، قطعاً رونقي نسبي را به وجود خواهد آورد. اما اين بدان معنا نيست که تحول‌هاي عجيب و غريبي را در بازار مشاهده کنيم البته اميدوارم که آينده اين وام‌ها به سمت وام‌هاي 18 ميليون توماني که در گذشته وجود داشت نرود و به جاي آنکه باعث تکان دادن بازار مسکن شود، سر از بازارهاي سوداگري در آورد.