استفاده از سنگ در نماي ساختمان



يکي از مصالح مناسب براي نماي ساختمان که کاربرد آن روز به روز گسترش مي يابد ، سنگ است . سنگ هايي که در نماي خارجي مورد استفاده قرار مي گيرند ، بايد مقاومت کافي در مقابل عوامل جوي نظير نور خورشيد ، باران ، سرما و گرما و ... داشته باشند .

در نماي سنگي ممکن است فقط يک نوع سنگ بکار رود يا آنکه از ترکيبي از سنگهاي متنوع استفاده شود يا مصالح ديگر نظير چوب ، فلز و ... همراه با سنگ به کار رود . با يک طرح اوليه مناسب که کليه شرايط محيطي ، فرهنگي ، آب و هوايي ، زيبايي شناختي و ... را مد نظر قرار دهد ، مي توان نماهاي سنگي بسيار زيبايي در ساختمان خلق نمود .  همواره در نما بايد از سنگهاي بادوام و با مقاومت بالا در برابر يخ زدگي و شرايط نامساعد جوي و محيطي  ، با بافت و شکل مطلوب و بدون ترک خوردگي و خلل و فرج استفاده کرد . علل انتخاب سنگ به عنوان يک مصالح مناسب براي نما به شرح زير است  : -  انعطاف پذيري و قابليت استفاده بر روي سطوح مختلف -  فراواني و در دسترس بودن -  عدم تغيير رنگ و جذب گرد و غبار -  مقاومت در برابر عوامل جوي مانند رطوبت ، سرما و گرما و نور خورشيد -  تنوع در رنگ ، طرح و جنس -  اجراي سريع ، آسان و تميز -  عايق حرارت و بي نياز از زيرسازي -  عمر زياد (در صورت استفاده مناسب) -  هزينه حفظ و نگهداري نسبتاً کم  -  قابليت اجرا بر روي کليه سطوح -  قابليت ترميم آسان نماهاي سنگي داراي انواع مختلفي هستند که عمده اين تفاوتها ناشي از نوع سنگ به کار برده شده است . معمولا در نماها از سنگهاي پلاک يا تزييني و سنگ مصنوعي استفاده مي شود . ذيلا به بررسي اين سنگها و مزايا و معايب آنها مي پردازيم . سنگ پلاک استفاده از سنگ پلاک در نماي ساختمان در کشور از زمان هاي قديم متداول بوده است . اما استفاده گسترده از آن حدود 80 سال پيش با ورود اولين کارخانه توليد ماشيني سنگ پلاک در مشهد معمول شد .  براي توليد اين نوع سنگ ، قطعات بزرگ سنگ را از معدن سنگ استخراج مي کنند و پس از حمل به کارخانه سنگبري ، در ابعاد مختلف و ضخامت هاي 1 تا 5 سانتيمتر مي برند و صيقل مي دهند .  نکته مهمي که بايد همواره مد نظر داشت ، اين است که در صورت استفاده از سنگ پلاک ، بايد از آن در برابر رطوبت ، يخبندان و ساير عوامل جوي محافظت نمود . ضمنا با استفاده از يکي از روش هاي زير بايد سنگ ها را کاملاً به سطح زيرين محکم کرد : -  لقمه گذاري -  نصب سيم و اسکوپ يا قلاب براي اتصال بهتر و محکم تر -  پيچ و رول پلاک کردن سنگ تزييني سنگ تزئيني همان سنگ طبيعي است که پس از برش ، سائيده شدن و صيقل کاري در نماهاي داخلي و خارجي ساختمانها استفاده مي شود . سنگ هاي تزييني به يکي از گروه هاي سنگ آذرين ، دگرگوني و يا رسوبي تعلق دارند  و شامل انواع مرمر ، مرمريت ، تراورتن ،  چيني ، کنگلومرا ، ماسه سنگ ، گرانيت ، ديوريت ، سينيت ، گابرو و غيره مي باشند . سنگ مصنوعي يکي از مهم ترين تحولات علمي در زمينه صنعت سنگ در يک قرن گذشته ، ترکيب عناصر و مواد معدني با يکديگر و توليد مواد جديد ترکيبي تحت عنوان کامپوزيت است . از سوي ديگر ، ترکيب مواد طبيعي با مواد پليمري منجر به توليد سنگهاي مصنوعي ويژه با کارکردهاي متنوع شده است . از مهمترين خواص سنگهاي مصنوعي مي توان موارد زير را برشمرد : - اسکوب سرخود است . لذا برخلاف سنگ هاي طبيعي در اثر عوامل جوي و عدم چسبندگي از بدنه ساختمان جدا نمي شود . يکي از معايب عمده سنگ طبيعي ، همين جدا شدن تدريجي از نماي ساختمان است . -  مقاومت بالا در برابر عوامل طبيعي -  تنوع در رنگ و طرح با قابليت اجراي طرح هاي مختلف و دلخواه -  استحکام و انسجام بالا -  نصب راحت و بدون دردسر -  عدم محدوديت در ابعاد توليدي  -  مقاومت (کششي و فشاري) بالاتر از سنگ هاي طبيعي -  سبک تر از سنگ هاي طبيعي (وزن مخصوص 1100 تا 1300 کيلوگرم بر متر مکعب) است . همين امر سبب کم شدن وزن ساختمان و کاهش نيروهاي جانبي ناشي از زلزله مي شود . -  قابليت جذب آب در حد صفر مشخصات کلي سنگ انتخابي براي مصارف ساختماني - در برابر وزش باد ، يخبندان ، تغييرات دما و جريان آب (در صورت وجود) و کليه عوامل فرسايشي ديگر مقاومت کند . -  در برابر محيط هاي شيميايي ، اسيدي و قليايي و اکسيداسيون مقاوم باشد . -  مقاومت فشاري براي قطعات سنگ باربر نبايد از 150 کيلوگرم بر سانتيمتر مربع کمتر باشد . -  در مقابل سايش مقاوم باشد. -  سنگ ساختماني بايد آب زياد جذب کند ، لذا نبايد :       - در آب متلاشي يا حل شود .       - تمام يا قسمتي از آن بيش از 8 درصد وزن خود آب بمکد. -  سنگ ساختماني نبايد آلوده به مواد طبيعي و مصنوعي باشد . -  عاري از هر گونه خلل و فرج باشد . -  پوسيدگي نداشته باشد . -  بافت سنگ بايد سالم باشد ، يعني شيار ، ترک و رگه هاي سست نداشته باشد (کرمو نباشد) . -  يکدست ، يکنواخت و همگن باشد .